Sự chấm dứt" hay "sự ngừng diệt"

 "Sự chấm dứt" hay "sự ngừng diệt" được hiểu là sự kết thúc, sự tan rã, hoại diệt của tất cả các hiện tượng, trạng thái tâm lý. Đây là một khía cạnh khác của nguyên lý vô thường mà người thiền giả cần phải quán chiếu.

Khi suy xét về sự chấm dứt, thiền giả nhận ra rằng không có gì là vĩnh cửu, mọi sự vật, hiện tượng đều có sự khởi sinh và đều phải chấm dứt. Ngay cả những trạng thái tâm lý như cảm xúc, suy nghĩ cũng đều không tồn tại mãi mãi, mà liên tục sinh diệt.

Quán chiếu về sự chấm dứt giúp thiền giả vượt thoát khỏi sự bám chấp, tham luyến vào những hiện tượng tạm bợ. Họ nhận ra rằng mọi sự vật, hiện tượng đều là vô thường, không có thật chất, không thể nắm bắt được.

Từ đó, họ phát triển trí tuệ, buông bỏ được những ái, niệm, tham, sân, si và đạt đến trạng thái tâm bình an, giải thoát. Họ sống với sự chánh niệm, không bị quấy nhiễu bởi những biến động trong cuộc sống.

Suy xét về sự chấm dứt của các hiện tượng là một trong những cách thức quan trọng giúp thiền giả thấu triệt được bản chất vô thường của sự sống, từ đó đạt đến sự giác ngộ giải thoát.