Hạnh phúc, khổ đau

 

Sự vận hành của vòng luân hồi khổ đau, trong đó có liên quan chặt chẽ với quá trình thiền tập.

Khi yếu tố hạnh phúc (lạc) biến mất, chúng ta lại bất hạnh (khổ). Khi sầu não biến mất, ta lại được hạnh phúc. Rồi khi hết hạnh phúc, ta lại khổ. Đây là cái vòng lẩn quẩn bất tận, chúng ta cứ luân hồi giữa thiên đường và địa ngục.

Điều này cho thấy, sự thay đổi liên tục của các trạng thái cảm xúc, tâm lý như hạnh phúc, khổ đau, vui buồn... chính là nguồn gốc của sự khổ đau. Chừng nào chúng ta vẫn còn dính mắc vào những trạng thái tâm lý biến đổi này, thì chúng ta vẫn chưa thể vượt thoát khỏi vòng luân hồi.

Thiền tập đòi hỏi thiền giả phải nhìn thấu bản chất vô thường, vô ngã của các hiện tượng tâm lý, không chấp trước vào bất kỳ trạng thái nào. Chỉ khi buông bỏ hoàn toàn mọi dính chấp, họ mới có thể chạm tới tự tánh thanh tịnh, vắng lặng tự nó, vượt thoát khỏi vòng lẩn quẩn của khổ đau.

Đây là một bài học quan trọng về việc vượt thoát sự chi phối của các trạng thái tâm lý biến đổi, hướng đến giải thoát tuyệt đối trong thiền tập.