ĐỊNH NGHĨA NIẾT BÀN

 ĐỊNH NGHĨA NIẾT BÀN

 

Các truyền thống Phật giáo khác nhau có cách giải thích khác nhau về Niết Bàn, nhưng nhìn chung, Niết Bàn là mục tiêu cuối cùng của việc thực hành Phật giáo. Mặc dù không thể diễn tả bằng lời, chúng ta có thể mô tả Niết Bàn là sự chấm dứt. Niết Bàn tượng trưng cho sự chấm dứt đau khổ và giải thoát hoàn toàn khỏi chu kỳ nghiệp chướng. Trong một số truyền thống Phật giáo, Niết Bàn đồng nghĩa với sự Giác Ngộ. Những truyền thống khác coi đó là một bước quan trọng trên con đường đạt đến Phật quả trọn vẹn.

Niết Bàn là một từ tiếng Pali có thể được dịch là trả hết nợ. Trong Phật giáo Nguyên thủy, nó thường được gọi bằng tiếng Pali là Nibbana. Vậy, điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta đạt đến Niết Bàn? Niết Bàn là sự chấm dứt của luân hồi, chu kỳ chết và tái sinh vô tận mà chúng ta trải nghiệm như đau khổ.

Nếu thiền giả thấy khái niệm tái sinh là thách thức, thì không sao cả. Thiền giả có thể thấy bằng chứng về luân hồi trong kiếp này. Mặc dù mỗi chúng ta đã nỗ lực hết sức để có được những gì mình muốn và tránh những gì mình không muốn, nhưng sự thỏa mãn của chúng ta vẫn ngắn ngủi. Chúng ta cảm thấy bị mắc kẹt trong một chu kỳ thắng thua không bao giờ kết thúc, luôn phải phấn đấu để có được nhiều hơn.

Trải nghiệm Niết Bàn là trải nghiệm sự tự do hoàn toàn khỏi vòng quay của cuộc sống vô minh. Nỗi đau khổ và nguyên nhân của nó đã biến mất. Chúng ta khá thành thạo trong việc tìm kiếm sự giải thoát tạm thời cho những nỗi đau của cuộc sống. Tuy nhiên, đạt đến Niết Bàn là tìm ra một giải pháp lâu dài. Đó là sự chấm dứt của đau khổ và chấm dứt đau khổ trong tương lai, trong kiếp này và kiếp sau.

Nguyên nhân nào gây ra Niết Bàn?
Giáo lý Phật giáo về Niết Bàn và Giác Ngộ bắt đầu bằng giáo lý về Bốn Chân Lý Cao Quý. Những giáo lý này nhắc nhở chúng ta rằng vì nỗi đau mà chúng ta trải qua có nguyên nhân nghiệp chướng, nên cũng có nguyên nhân dẫn đến sự chấm dứt của nó.

Câu hỏi sau đó có thể trở thành, không phải là 'Làm thế nào để đạt được Niết Bàn?', mà là 'Nguyên nhân nào gây ra Niết Bàn?' Niết Bàn không phải là một nơi xa xôi mà là một trạng thái hiện hữu, một trải nghiệm mà chúng ta có thể tiếp cận ngay tại đây và ngay bây giờ. Nó được tạo ra bằng cách vượt qua phản ứng liên tục khiến chúng ta lập lại những sai lầm trong quá khứ. Thực hành Giác Ngộ sẽ giải thoát chúng ta bằng cách mở mắt ra với những nguyên nhân thực sự của hạnh phúc.

Những nguyên nhân của sự tự do này nằm trong quá trình rèn luyện ba mặt: đạo đức, thiền định và trí tuệ. Bằng cách giảm thiểu tiêu cực, rèn luyện tâm trí và phát triển khả năng nhìn nhận mọi thứ như chúng thực sự là, chúng ta tạo ra những nguyên nhân và điều kiện mới làm nảy sinh Đức Phật bên trong - khám phá ra bản chất Phật tính của chính chúng ta.

NIẾT BÀN SO VỚI GIÁC NGỘ

Trong một số truyền thống Phật giáo, có sự khác biệt giữa Niết Bàn và Giác Ngộ, hay Bồ Đề. Trong khi Niết Bàn là sự chấm dứt đau khổ, Bồ Đề biểu thị sự Giác Ngộ hoàn toàn. Đây là một quá trình liên tục mà qua đó chúng ta trở thành một vị Phật với mục đích giúp giải thoát tất cả những người khác khỏi nỗi đau của họ.
Khi chúng ta tiến triển trên bất kỳ con đường tâm linh đích thực nào và cuộc sống của chúng ta trở nên vui vẻ hơn, thì việc muốn chia sẻ hạnh phúc đó với những người khác là điều tự nhiên. Đây là cách Bồ Đề tâm, trái tim Giác Ngộ, bắt đầu phát triển. Một vị Bồ tát, mặc dù hoàn toàn có khả năng không bao giờ tái sinh nữa.

TRẢI NGHIỆM NIẾT BÀN

Thiền định có thể cho chúng ta nếm trải Niết Bàn. Bằng cách quan sát trải nghiệm của mình mà không phán xét, chúng ta học được rằng thực sự không cần phải phản ứng với nó hoặc thay đổi nó. Chúng ta học cách thư giãn và buông bỏ những nỗ lực nắm bắt hoặc tránh né mọi thứ. Thật tuyệt khi chúng ta nhận ra rằng mình có thể ổn (và thậm chí hạnh phúc) trong khoảnh khắc này, như nó vốn có.

Lúc đầu, sự bình yên mà chúng ta có được từ thiền định sẽ sớm bị lãng quên khi chúng ta tiếp tục ngày bận rộn của mình. Tuy nhiên, với sự thực hành, chúng ta có thể đạt đến điểm không thể quay lại mà chúng ta không bao giờ quên. 

 

Đây là Niết Bàn.
Theo nghĩa thực tế, các dấu hiệu của sự Giác Ngộ và thức tỉnh về mặt tâm linh có thể bao gồm những điều sau:
- Thiền giả trở nên ít gắn bó hơn với tài sản, mọi người, địa điểm và đồ vật
- Thiền giả trở nên ít né tránh hơn và có khả năng hiện diện với nỗi đau của mình hơn
- Thiền giả trở nên ít phản ứng hơn và ổn định hơn về mặt cảm xúc
- Thiền giả bắt đầu buông bỏ câu chuyện quá khứ của mình và cho phép sự thay đổi diễn ra
- Thiền giả trở nên ít phán xét hơn và cởi mở hơn
- Thiền giả bắt đầu nhìn nhận mọi thứ như chúng vốn có, thay vì như bạn đang là
- Thiền giả cảm thấy ít tách biệt hơn và kết nối với mọi sự sống, cũng như với trái đất
- Thiền giả trở nên tin tưởng hơn vào trực giác của mình
- Thiền giả trở nên nhận thức rõ hơn về nỗi đau của người khác
- Thiền giả cảm thấy được thúc đẩy để giúp người khác cũng trải nghiệm Niết Bàn.

Trải nghiệm Niết Bàn là nhận ra bản chất Phật của mình. Trong Niết Bàn, chúng ta trải nghiệm cuộc sống và thế giới này như một vị Phật, hoàn toàn giải thoát khỏi sự ràng buộc trong quá khứ, thứ khiến chúng ta nghĩ rằng mình chưa bao giờ Giác Ngộ.

Đây là một trạng thái tồn tại vượt ra ngoài lời nói, chỉ những người trải nghiệm nó mới hiểu đầy đủ. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng điều đó là có thể, vì Đức Phật cũng đã từng là một con người đau khổ.