TIỀN KHÔNG LÀ TẤT CẢ, NHƯNG TẤT CẢ ĐỀU CẦN TIỀN

 TIỀN KHÔNG LÀ TẤT CẢ, NHƯNG TẤT CẢ ĐỀU CẦN TIỀN

 

Có thể được soi chiếu như sau:

 

TIỀN CHỈ LÀ PHƯƠNG TIỆN, KHÔNG PHẢI CỨU CÁNH

 

Trong đời sống, tiền giống như chiếc thuyền để qua sông. Nó giúp thiền giả duy trì sự sống: thức ăn, áo quần, thuốc men, chỗ ở… nhưng bản thân tiền không đem lại hạnh phúc chân thật.

 

Thiền quán giúp thiền giả thấy rõ bản chất “phương tiện” này, từ đó không rơi vào chấp thủ, không đồng hóa hạnh phúc với tiền.

 

NHU CẦU VÀ SỰ THẬT TƯƠNG ĐỐI CỦA CUỘC ĐỜI

 

Trên phương diện tương đối, “tất cả đều cần tiền” là một sự thật vận hành trong xã hội. Bất cứ hoạt động nào, từ nhỏ đến lớn, đều gắn với điều kiện tài chính.

 

Thiền quán cho thiền giả thái độ tỉnh thức trước sự thật này: thiền giả không phủ nhận, cũng không chạy trốn, mà thấy rõ nó chỉ là điều kiện cần trong đời sống vật chất, không phải yếu tố duy nhất.

 

CÁI THẤY VƯỢT LÊN SỰ LỆ THUỘC

 

Người sống trong chánh niệm thấy rằng: tiền là một phần của “duyên”, nhưng không phải “nguyên nhân tối hậu” của hạnh phúc hay khổ đau.

 

Khi tâm còn tham ái, tiền trở thành gánh nặng và ràng buộc. Khi tâm buông xả, tiền chỉ đơn giản là phương tiện để nuôi thân, nuôi đời sống, làm lợi ích.

 

TỰ DO NỘI TÂM

 

Sự giàu có thật sự trong thiền quán không nằm ở số lượng tiền, mà ở mức độ tự do, không bị lệ thuộc hay nô lệ vào nó.

 

Người thấy rõ vô thường biết rằng tiền đến rồi đi, như hơi thở vào ra. Tự do là khi thiền giả biết sử dụng tiền đúng mục đích, không để tiền điều khiển tâm mình.

 

Như vậy, câu nói kia phản ánh một sự thật hai mặt:trên đời sống tương đối, tiền là cần thiết; nhưng từ cái nhìn quán chiếu, tiền không phải là tất cả - hạnh phúc chân thật nằm ở sự thảnh thơi và tự do của tâm.

 

Trong thiền quán, hạnh phúc chân thật không đến từ sự đầy đủ bên ngoài, mà từ sự thảnh thơi và tự do của tâm.

 

Thảnh thơi: khi thiền giả không còn bị cuốn theo vòng xoáy tham - sân - si, tâm dừng lại, an trú nơi hiện tại. Thiền giả uống một ngụm nước, hít một hơi thở, bước một bước chân, mà cảm nhận được sự đủ đầy.

 

Tự do: là không bị ràng buộc bởi sự sợ hãi mất mát, không bị điều khiển bởi ham muốn hay áp lực. Tự do không phải không có tiền, không có việc, mà là tâm không bị nô lệ bởi những thứ đó.

 

Tiền có thể mua nhiều thứ, nhưng không thể mua được sự an nhiên.

 

Người có nhiều của cải nhưng tâm đầy lo âu thì vẫn khổ.

 

Người có ít vật chất nhưng biết sống thảnh thơi, tự do trong từng hơi thở, lại chạm tới hạnh phúc chân thật.

 

Thiền tập giúp thiền giả nhận ra sự giàu có vốn có bên trong, nơi tâm an tĩnh, rộng mở, không bị chi phối bởi được - mất, hơn - thua.

 

KHI NGỒI XUỐNG TRONG CHÁNH NIỆM, THIỀN GIẢ THẤY RÕ RẰNG:

 

Cái gọi là giàu có bên ngoài luôn thay đổi, có đó rồi mất đó, không bao giờ chắc chắn.

 

Còn giàu có bên trong lại luôn sẵn có: đó là hơi thở đang nuôi dưỡng thân, là thân thể còn đang sống, là sự tỉnh biết sáng tỏ không bị điều kiện hóa bởi cảnh duyên.

 

TRONG CHIỀU SÂU THIỀN QUÁN, THIỀN GIẢ NHẬN RA:

 

Được - mất chỉ là hai mặt của dòng đời, như sóng nổi trên mặt biển. Tâm an tĩnh giống như đại dương, không bị sóng làm xao động.

 

Hơn - thua chỉ tồn tại khi thiền giả so sánh. Khi quay về với chính mình, thấy rõ sự sống nhiệm mầu đang hiện diện, thiền giả không còn bị cuốn vào cuộc đua hơn - thua đó nữa.

 

Khi tâm an tĩnh và rộng mở, thiền giả không cần chạy tìm thêm bên ngoài mà vẫn thấy mình giàu có vô hạn:giàu có trong từng hơi thở biết ơn, trong từng bước chân thong dong, trong từng khoảnh khắc thiền giả thật sự có mặt.

 

Khi tâm an tĩnh, nó không còn bị kéo đi bởi vọng tưởng, lo toan, hay ham muốn. Khi tâm rộng mở, nó không còn bị đóng khung trong cái tôi nhỏ hẹp, mà hòa vào dòng chảy bao la của sự sống.

 

TRONG TRẠNG THÁI ĐÓ:

 

Một hơi thở vào ra cũng đủ thấy trọn vẹn.

 

Một bông hoa, một áng mây, một nụ cười… đều trở thành kho báu.

 

Giàu có không còn được đo bằng vật chất hay thành tựu, mà bằng khả năng tiếp xúc trực tiếp với sự sống nhiệm mầu trong hiện tại.

 

Người càng tìm bên ngoài thì càng cảm thấy thiếu thốn. Người trở về bên trong, an trú nơi tâm rỗng rang, lại thấy mình không thiếu thứ gì. Đó chính là sự giàu có vô hạn.

 

Nói cách khác: sự đủ đầy thật sự không nằm ở cái ta có, mà ở cái ta thấy.

 

Khi tâm còn chạy theo cái ta có, hạnh phúc luôn bị treo ở tương lai: phải có nhiều hơn, phải giữ chặt hơn, phải sợ mất đi.

 

Khi tâm quay về với cái ta thấy, thì ngay khoảnh khắc hiện tại đã trở thành trọn vẹn: một hơi thở, một chiếc lá rơi, một tiếng chim, cũng đủ làm đầy cả bầu trời bên trong.

 

TRONG ÁNH SÁNG CHÁNH NIỆM, THIỀN GIẢ THẤY:

 

Cái có chỉ là điều kiện bên ngoài, luôn biến đổi.

 

Cái thấy là tuệ giác bên trong, giúp thiền giả nhận ra sự sống vốn đã mầu nhiệm và đầy đủ từ lâu.

 

Ví dụ:

 

Người ngồi uống một chén trà, nếu chỉ quan tâm “có” chén trà thì chẳng khác gì bao lần khác. Nhưng nếu thật sự “thấy” - thấy hơi ấm lan tỏa, thấy hương thơm nhẹ nhàng, thấy khoảnh khắc hiện tại đang mở ra - thì chén trà ấy trở thành sự đủ đầy vô biên.

 

Nói gọn lại: đủ đầy không đến từ sở hữu, mà từ cái nhìn tỉnh thức.

 

Sở hữu là cái bên ngoài, luôn biến đổi, càng nắm giữ càng bất an.

 

Cái nhìn tỉnh thức là cái bên trong, càng soi sáng càng thảnh thơi.

 

KHI CÓ TỈNH THỨC:

 

Một hơi thở cũng đủ để thấy sự sống nhiệm mầu.

 

Một bông hoa cũng đủ để thấy đất trời bao la.

 

Một phút tĩnh lặng cũng đủ để thấy hạnh phúc chân thật.

 

Vì vậy, sự đủ đầy không bao giờ lệ thuộc vào số lượng thiền giả có, mà ở chất lượng của cái nhìn thiền giả đang sống.