Sự sống và cái chết.

 

Thưa Sư cho con hỏi một việc ạ. Xin phép đại chúng nữa. Chủ đề này chắc có nhiều người sẽ quan tâm. Con muốn hỏi về việc  ở 1 số quốc gia, người ta cho phép bệnh nhân nan y được "an tử" với sự trợ giúp của bệnh viện. Việc này có phạm giới không? Ở VN chưa có chính sách ấy. Một số bệnh nhân cùng quẫn đã tự vẫn để chấm dứt đau đớn và không làm gánh nặng cho người thân. Vậy có phạm giới sát sinh không? Cậu của con mới mất, ông biết không qua khỏi nên quyết từ chối đi bệnh viện. Vậy quan điểm Phật giáo về việc tự chấm dứt cuộc sống của chính mình là thế nào? Việc chư tăng đọc kinh để người hấp hối ra đi nhẹ hơn, dễ hơn có phải cùng mục đích "an tử" không thưa sư? Tri ân Sư đã đọc ạ. (Con xin lỗi gõ liền một mạch do điện thoại xuống dòng không được)

 

ĐÁP:

Câu hỏi của cô chạm đến một vấn đề rất sâu sắc về đạo đức và triết lý Phật giáo liên quan đến sự sống và cái chết.

 

Theo giáo lý nhà Phật, giới sát sinh là một trong những giới trọng yếu, và điều này bao gồm cả việc tự tước đoạt mạng sống của chính mình. Đức Phật dạy rằng mạng sống con người là quý giá, và dù trong hoàn cảnh nào, việc tự kết thúc sự sống cũng là một hành động phát xuất từ khổ đau, vô minh và chấp thủ.

 

Trong kinh điển, có câu chuyện về một nhóm tỳ kheo vì quá đau khổ khi thiền quán về sự vô thường đã tự sát. Khi Đức Phật biết được điều này, Ngài quở trách và nhấn mạnh rằng dù đau đớn đến đâu, việc tự tử không phải là giải pháp vì nó không chấm dứt khổ đau mà có thể dẫn đến những hậu quả khó lường trong luân hồi.

 

Trong trường hợp cậu của cô từ chối đi bệnh viện, đây không phải là hành động tự sát mà là một sự chấp nhận tự nhiên về tiến trình sinh tử. Nếu người bệnh nhận thức rõ ràng rằng bệnh đã đến giai đoạn cuối và muốn ra đi thanh thản, không điều trị kéo dài sự sống một cách gượng ép, thì đó không được xem là phạm giới sát sinh.

 

Việc chư tăng tụng kinh để giúp người hấp hối không phải là một hình thức “an tử”. Khi tụng kinh, chư tăng giúp người ra đi giữ được tâm an tĩnh, buông bỏ tham luyến, sân hận để không bị vướng mắc. Điều này khác với việc trực tiếp can thiệp y tế để chấm dứt sự sống.

 

Thay vì giúp bệnh nhân chết, Phật giáo nhấn mạnh vào việc giúp họ đối diện với cái chết một cách an nhiên, giảm đau đớn về thể xác và tinh thần, hướng dẫn họ quán chiếu vô thường và phát khởi thiện tâm trước lúc lâm chung. Đó mới là lòng từ bi trọn vẹn.

 

An tử và tự sát vẫn bị xem là phạm giới trong Phật giáo vì nó bắt nguồn từ sự chán ghét, đau khổ, và mong muốn kết thúc một cách cưỡng cầu. Tuy nhiên, việc chấp nhận cái chết tự nhiên mà không níu kéo vô ích lại là một cách tiếp cận khác, phù hợp với tinh thần buông xả.